Onderwijstijd: nu even niet!

Vandaag en morgen nemen we twee dagen de tijd om te praten en na te denken over onderwijs. Conferentietijd is geen onderwijstijd. Tijdens een conferentie zet je de tijd even stil, spoelt even terug of vooruit en neemt de tijd om te reflecteren. Dus praten we wellicht over onderwijstijd en doelmatigheid; meer beschouwend of indringend.

Onze minister heeft aangegeven dat de urennorm, zoals wettelijk voorgeschreven, niet gehanteerd hoeft te worden. Voorwaarde is daarbij dat de kwaliteit van het onderwijs aantoonbaar gegarandeerd blijft.

De nieuwe urennorm geldt voor nieuwe cohorten. Instellingen kunnen, na invoering van het wetsvoorstel, zowel binnen de bol als binnen de bbl onderwijsprogramma’s aanbieden met minder uren dan de wettelijk verplichte norm. In deze gevallen moet de opleiding aantoonbaar van goede kwaliteit zijn. (bron: nieuwsbrief 'Beleidsinformatie Beroepsonderwijs' van de MBO Raad).

Dat is op zich bevreemdend, kijkend naar het wetsvoorstel 'doelmatige leerwegen', maar niet verwonderlijk. Het rapport "Tijd voor kwaliteit Evaluatie van de 850-urennorm in het mbo" uit 2010 liet al zien dat een urennorm geen doorslaggevende factor van belang is voor de kwaliteit van ons onderwijs:

De norm is geschikt als minimumnorm om vast te stellen of een instelling een inspanning levert die de bekostiging rechtvaardigt, maar niet of daarmee voldoende kwalitatief begeleide leertijd onder verantwoordelijkheid van een docent wordt geboden. (...) Als waarborg voor voldoende kwalitatieve begeleide leertijd wordt de norm niet geschikt geacht.

Daarmee wordt de norm teruggebracht tot waar hij voor bestemd was: een norm voor bekostiging en studiefinanciering.

Vervolgens kun je je afvragen hoe je die kwaliteit in beeld brengt als je als team/opleiding bewust afwijkt van de urennorm. Aanwijzingen voor alternatieven zijn te vinden bij Scheerens. Scheerens legt vooral de focus op de opbrengsten en de wijze waarop die tot stand komen. Deze focus sluit wederom prima aan bij het bestuursakkoord voor het MBO waarin nadrukkelijk sprake is van opbrengstgericht werken.

Afstandsleren: van onderwijstijd naar leertijd

Tijdens de Managementconferentie verzorg ik samen met Albert Vlaardingerbroek van het Noorderpoort een presentatie over afstandsleren. De presentatie  is vooral pleidooi om meer te experimenteren met verschillende vormen van, zeg maar, 'zelfstandig leren ondersteund met ict' en over het uitwisselen van ervaringen hierbij.

De presentatie is het verhaal over de zoektocht die we afgelopen jaar samen (met Marc Keizer van SchoolMaster) hebben uitgevoerd naar de mogelijkheden van afstandsleren binnen de kaders van begeleide onderwijstijd in het MBO. De verschillende vormen van afstandsleren hebben we uitgewerkt in een aantal scenario's. De verschillende scenario's hebben we toegepast op een eigenlijk heel eenvoudig verhaal van een docent, die enkele lessen voorbereidt en uitvoert. In het verhaal volgen we ook één van de studenten. De verhalen zijn na te lezen op www.digitaalverantwoordafstandsleren.nl.
De verschillende scenario's leggen we vervolgens langs de meetlat van begeleide onderwijstijd. En dan blijkt er veel mogelijk, meer dan menigeen denkt. En het ziet er naar uit dat de regels voor begeleide onderwijstijd worden versoepeld. Je zou zeggen dat niets een goede toepassing van afstandsleren meer in de weg staat.

Tijdens de presentatie gaan we in het waarom van afstandsleren en op de meerwaarde, die ict daarbij biedt.
Natuurlijk is ict geen een absolute voorwaarde voor afstandsleren, maar voegt wel veel toe! Een goede en goed gedoseerde toepassing van afstandsleren maakt van onderwijstijd echte leertijd! En daar is iedereen toch om te doen?
We hebben een aantal stellingen klaargezet waar deelnemers tijdens de presentatie direct op kunnen stemmen. Na afloop laat ik hier wel weten hoe men over dit thema denkt.

(Presentatie: Afstandsleren: van onderwijstijd naar leertijd, donderdag 11 april, 10.50 in 3.408)